XIII Dzień Osadnika w Nowym Dworze Gdańskim. „Pierwszy Siew” przypomni historię powojennych Żuław

26 września 2026 roku Nowy Dwór Gdański ponownie stanie się miejscem wyjątkowego spotkania z historią Żuław. Podczas XIII Dnia Osadnika mieszkańcy, rekonstruktorzy i goście przypomną losy ludzi, którzy po 1945 roku przybyli na zniszczone wojną żuławskie ziemie i rozpoczęli tutaj nowe życie. Motywem przewodnim tegorocznej edycji będzie „Pierwszy Siew”.

Dzień Osadnika 2026 w Nowym Dworze Gdańskim

XIII Dzień Osadnika odbędzie się w sobotę, 26 września 2026 roku w Nowym Dworze Gdańskim. To święto wszystkich Żuławiaków, ustanowione przez Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego – Klub Nowodworski.

Wydarzenie ma zachować pamięć o powojennych mieszkańcach regionu – rodzicach, dziadkach i pradziadkach dzisiejszych Żuławiaków, którzy po zakończeniu II wojny światowej przybyli na Żuławy.

Nowi mieszkańcy zastali niezwykle trudne warunki: zatopione pola, opuszczone gospodarstwa, zniszczoną infrastrukturę i krajobraz naznaczony działaniami wojennymi. Dzięki ich pracy i determinacji Żuławy stopniowo wracały do życia.

„Pierwszy Siew” tematem XIII Dnia Osadnika

Hasłem przewodnim tegorocznego wydarzenia będzie „Pierwszy Siew”.

Pierwsze ziarno wrzucone po wojnie w żuławską ziemię miało wymiar nie tylko rolniczy. Stało się symbolem decyzji o pozostaniu tutaj i budowaniu przyszłości.

Pierwszy siew oznaczał nadzieję, że przyjdą kolejne plony i kolejne lata, powstaną gospodarstwa i domy, a na Żuławach wychowają się następne pokolenia mieszkańców.

Historia powojennych Żuław tworzona była poprzez codzienną, ciężką pracę – osuszanie pól, odbudowę gospodarstw, pierwszą orkę, siew i żniwa. To właśnie te pozornie zwyczajne czynności stały się początkiem nowego rozdziału w historii regionu.

Zabytkowy URSUS C-451 gwiazdą wydarzenia

Jedną z największych atrakcji XIII Dnia Osadnika będzie zabytkowy ciągnik URSUS C-451.

Maszyna weźmie udział w przemarszu Osadników Żuławskich ulicami Nowego Dworu Gdańskiego i będzie symbolicznym przypomnieniem o trudzie ludzi, którzy po wojnie przywracali żuławskiej ziemi rolniczy charakter.

Organizatorzy zachęcają również mieszkańców do aktywnego udziału w wydarzeniu. Można przygotować strój nawiązujący do powojennych lat i wspólnie z rekonstruktorami wziąć udział w inscenizacji.

Program XIII Dnia Osadnika – 26 września 2026

11:30–12:00 – Stacja Żuławskiej Kolei Dojazdowej

Spotkanie Osadników Żuławskich – mieszkańców oraz rekonstruktorów przebranych w stroje z epoki. Oficjalna inauguracja XIII Dnia Osadnika „Pierwszy Siew” oraz odczytanie odezwy Centralnego Komitetu Przesiedleńczego z maja 1945 roku.

12:00–12:30 – przemarsz Osadników Żuławskich

Uczestnicy wraz z zabytkowym ciągnikiem URSUS C-451 przejdą ulicami Nowego Dworu Gdańskiego. Zaplanowano zatrzymanie i złożenie kwiatów pod pomnikiem żuławskich osadników przy ul. Dworcowej.

Trasa przemarszu poprowadzi ulicami: Dworcową, Obrońców Westerplatte, Sikorskiego, Wejhera i Kopernika, aż do Żuławskiego Parku Historycznego.

12:30 – Żuławski Park Historyczny

Pamiątkowe zdjęcie grupowe oraz oficjalne powitanie uczestników wydarzenia przez organizatorów.

13:00–15:00 – rolnicze wspomnienia z czasów powojennych

Na terenie przy Żuławskim Parku Historycznym odbędzie się dalsza część wydarzenia. Zaplanowano rolnicze wspomnienia z czasów powojennych, poczęstunek osadniczy oraz wspólną zabawę przy akompaniamencie Kapeli Osadniczej.

Historia Żuław, którą warto przekazywać kolejnym pokoleniom

Dzień Osadnika jest nie tylko rekonstrukcją historyczną, ale przede wszystkim okazją do spotkania mieszkańców i przypomnienia historii rodzin, które po 1945 roku budowały powojenne Żuławy.

Tegoroczny „Pierwszy Siew” ma zwrócić uwagę na jeden z najbardziej symbolicznych momentów tamtego okresu – chwilę, gdy mimo ogromnych zniszczeń ludzie zdecydowali się rozpocząć tutaj normalne życie.

XIII Dzień Osadnika odbędzie się 26 września 2026 roku w Nowym Dworze Gdańskim. Początek wydarzenia zaplanowano na godz. 11:30 na Stacji Żuławskiej Kolei Dojazdowej.

Organizatorzy i partnerzy

Organizatorami wydarzenia są Stowarzyszenie Miłośników Nowego Dworu Gdańskiego – Klub Nowodworski oraz Żuławski Park Historyczny.

W organizację i wsparcie wydarzenia zaangażowane są również m.in. Gmina Nowy Dwór Gdański, Samodzielna Grupa Odtworzeniowa „Pomorze”, Żuławski Ośrodek Kultury, KOS Kraina Otwartej Sztuki, Pomorskie Towarzystwo Miłośników Kolei Żelaznych, OSP w Nowym Dworze Gdańskim, lokalne szkoły, organizacje społeczne, koła gospodyń wiejskich oraz przedsiębiorcy i darczyńcy.